Göz kapağı düşüklüğü görmeyi etkiler mi?

Göz kapağı düşüklüğü görmeyi nasıl engeller?

Düşük kapak, gözün önüne inen bir perde gibi çalışır ve önce yukarıdaki görüntüyü keser. Görmeyi üç yoldan etkiler:

• Üst görme alanında daralma: Kapak kenarı ile göz bebeğinin ortası arasındaki mesafe 2 milimetreye ya da altına inince görme alanında belirgin kayıp başlar. Amerikan Oftalmoloji Akademisi’nin (AAO) raporu, bu mesafeyi işlevsel etkinin göstergeleri arasında sayar (Cahill ve ark., 2011).
• Okurken zorlanma: Aşağı baktığınızda üst kapak da iner. Bu yüzden düşüklük, okurken ve yakın çalışırken görmeyi daha çok kapatabilir (Cahill ve ark., 2011).
• Telafi çabası: Görebilmek için kaşlarınızı kaldırır ya da çenenizi kaldırıp başınızı geriye atarsınız. Moorfields’a göre bu çaba kaş bölgesinde ağrıya ve özellikle okurken göz zorlanmasına yol açabilir.

Kapak göz bebeğini tamamen örterse merkezdeki görme de bozulur. AAO’ya göre ileri düşüklük görmeyi tamamen engelleyebilir.

Hangi belirtiler görmenizin etkilendiğini gösterir?

Görmeniz etkileniyorsa genellikle yukarıdaki nesneleri görmekte zorlanırsınız ya da görebilmek için başınızı ve kaşlarınızı kullanırsınız. Şu belirtilere dikkat edin:

• Yüksekteki rafları, levhaları ya da trafik ışıklarını görmekte zorlanma
• Okurken başınızı geriye atma ya da çenenizi kaldırma
• Gün sonunda kaş ve alın bölgesinde ağrı
• Kapaklarınızı açık tutmakta zorlanma
• Fotoğraflarda kaşlarınızın hep yukarıda durması
• Görme alanının daralmasına bağlı olarak bir yere çarpma ya da düşme; AAO bu riski ayrıca belirtir

Bu belirtilerden biri varsa, düşüklüğün görmenizi ne kadar etkilediğini muayenede ölçebiliriz.

Tek gözdeki düşüklük görmeyi etkiler mi?

Evet, düşüklük olan gözde üst görme alanı daralır. İki göz birlikte açıkken diğer göz bu kaybı kısmen kapatır. Bu yüzden tek taraflı düşüklüğü uzun süre fark etmeyebilirsiniz. Çocuklarda ise tek gözdeki düşüklük daha büyük risk taşır: beyin iyi gören gözü tercih eder ve düşük kapaklı göz tembelleşebilir.

Kapak derisinin sarkması da görmeyi etkiler mi?

Evet. Kapak derisi yaşla gerilir ve kirpiklerin üzerine sarkabilir (AAO). Sarkan deri, düşük kapak gibi üst görme alanını daraltır. AAO’nun hekimlere yönelik bilgilendirmesine göre bu durum araç kullanırken, okurken ya da ekrana bakarken zorlanmaya ve düşme riskine yol açabilir.

Deri sarkması ile kapak düşüklüğü sık sık birlikte bulunur. İkisini ayırmak için kapak kenarının yüksekliğini ayrıca ölçerim. Kapak sarkmasının tedavisini blefaroplasti sayfasında anlattım.

Görme alanı testi neden yapılır?

Görme alanı testi, kapağın görme alanınızdan ne kadarını aldığını sayıyla gösterir. AAO kaynaklarının tarif ettiği gibi testi iki kez yaparım:

1. Kaşlarınız gevşek ve kapağınız doğal konumdayken
2. Kapağınızı bantla hafifçe kaldırdıktan sonra

İki sonuç arasındaki fark, kapak kalktığında görme alanınızın ne kadar açılabileceğini gösterir. AAO raporunda üst görme alanında en az 12 derecelik kayıp, işlevsel etkinin göstergelerinden biridir (Cahill ve ark., 2011). Test, kapak dışındaki nedenlere bağlı görme alanı kayıplarını fark etmeme de yardım eder.

Çocuklarda göz kapağı düşüklüğü görmeyi etkiler mi?

Evet, çocuklarda etki daha önemlidir, çünkü görme sistemi hâlâ gelişir. Düşük kapak görmeyi kapatırsa ya da gözde astigmatizma (korneanın eğriliğindeki düzensizlik) yaparsa o gözde tembel göz (ambliyopi) gelişebilir (AAO, AAPOS). AAPOS’a göre kapak gözü tamamen kapatıyorsa o gözde görme hiç gelişmeyebilir.

EyeWiki’ye göre 7-10 yaştan sonra tembel gözü düzeltmek çoğu zaman mümkün olmaz. AAO’ya göre tembel göz tedavisinde hekim gözlük, sağlam gözü kapatma ya da bazı göz damlalarından yararlanır. Ameliyat gerekmese bile düşük kapaklı her çocuğun düzenli göz muayenesi olması gerekir (AAO). Çocuklarda göz muayenesinin zamanlamasını çocuk göz sağlığı sayfasında bulabilirsiniz.

Ameliyat görmeyi düzeltir mi?

Kapak görme alanını kapatıyorsa, kapağı ameliyatla kaldırmak görme alanını genişletebilir. AAO’nun raporu bu konudaki 13 çalışmayı değerlendirir. Rapor, kapak düşüklüğü ve kapak derisi fazlalığı ameliyatlarından sonra görmede, çevresel görmede ve yaşam kalitesinde anlamlı düzelme bildirir (Cahill ve ark., 2011).

Ama ameliyat, kapaktan bağımsız görme sorunlarını düzeltmez. Örneğin kataraktın ya da göz tansiyonunun yaptığı görme kaybı olduğu gibi kalır. Ameliyattan sonraki ilk haftalarda şişlik, kuruluk ve göze sürdüğünüz merhem görmeyi geçici olarak bulanıklaştırabilir. Ameliyat yöntemlerini ve riskleri göz kapağı düşüklüğü sayfasında anlattım.

Hangi durumda ameliyatı düşünmek gerekir?

Kapak düşüklüğü görmenizi ya da günlük yaşamınızı kısıtlıyorsa ameliyat seçeneğini konuşmak anlamlı olur. AAO raporu, ameliyattan fayda görme olasılığı yüksek hastaları şu bulgularla tanımlar (Cahill ve ark., 2011):

• Kapak kenarı ile göz bebeğinin ortası arasında 2 milimetre ya da daha az mesafe
• Üst görme alanında en az 12 derecelik kayıp
• Okurken ya da yakın çalışırken kapağın görmeyi kapatması
• Görmek için çeneyi kaldırıp başı geriye atma
• Düşük kapağa bağlı rahatsızlık ya da göz zorlanması
• Kişinin kendi fark ettiği işlev kaybı

Hafif ve görmeyi etkilemeyen düşüklükte ameliyat şart değildir. Kararı ölçümlere ve sizin şikâyetlerinize bakarak birlikte veririz.

Görme azalmasının sebebi kapak mı, başka bir göz hastalığı mı?

Bunu ayırmanın yolu, kapağın yanında gözün tamamını muayene etmektir. Kapak düşüklüğü olan birinde katarakt, göz tansiyonu (glokom) ya da sarı nokta hastalığı gibi başka nedenler de olabilir.

Muayenede kapağı elle kaldırdığımda görmeniz düzeliyorsa sorun büyük ölçüde kapaktadır. Düzelmiyorsa başka bir neden ararım. Kapsamlı muayenenin adımlarını göz muayenesi sayfasında bulabilirsiniz.

Hangi durumda acil başvuru gerekir?

Kapağınız birden düştüyse ve buna çift görme, göz bebeklerinde büyüklük farkı ya da baş ağrısı eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden acil servise başvurun. AAO’ya göre bu tablo, beyindeki bir damar genişlemesine bağlı sinir felcinin (üçüncü sinir felci) belirtisi olabilir.

Kapak düşüklüğüne yutma ya da nefes almada güçlük eklendiyse de acil yardım gerekir (NHS). Ani görme kaybında da zaman kaybetmeden acil servise başvurun.

Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.